पृथ्वीनारायण शाह नेपाली इतिहासका एक महान् शासक थिए, जसले नेपाल एकीकरणको अभियान सुरु गरे। १८१९ सालमा गोरखामा जन्मेका उनले आफ्नो बाल्यकालमै कूटनीति र युद्धकला सिकेका थिए। उनका पिता नरभूपाल शाहले गोरखाको सानो राज्य चलाउँदै गर्दा पृथ्वीनारायण शाहले देशलाई एकीकृत गर्नुपर्ने महत्त्वपूर्ण आवश्यकता महसुस गरे।
उनले २० वर्षको उमेरमा राजा बनेपछि, काठमाडौं उपत्यकाका भू-भागलाई आफ्नो राज्यमा समाहित गर्ने लक्ष्य बनाए। उनका सबैभन्दा उल्लेखनीय रणनीतिहरूमध्ये एक थियो आर्थिक नाकाबन्दी। उनले नेपालभित्र विदेशी प्रभावलाई सीमित गर्न भारतबाट आउने व्यापार मार्गलाई नियन्त्रणमा लिए।
पृथ्वीनारायण शाहले उपत्यकाका तीन मुख्य राज्य—काठमाडौं, पाटन, र भक्तपुर—लाई आफ्नो अधिनमा ल्याएर १८२५ सालमा नेपाल एकीकरणको अभियान सफल बनाए। उनले “नेपाल चार जात, छत्तीस वर्णको फूलबारी हो” भन्ने आदर्श प्रस्तुत गर्दै विविधतामा एकताको भावना स्थापित गरे।
उनको नेतृत्वले आजको आधुनिक नेपालको आधारशीला निर्माण गर्यो। पृथ्वीनारायण शाहको त्याग, समर्पण, र दूरदृष्टिले नेपाललाई सिंगो राष्ट्रका रूपमा उभ्याएको छ, जसले गर्दा उनलाई “नेपालको निर्माता” भनेर सम्मान गरिन्छ।

No comments:
Post a Comment